Saklambaç kaça kadar sayılır ?

Zeynep

New member
Örneğin çocuk gelişimi araştırmalarında oyunun farklı türleri, sosyal etkileşim ve öğrenme arasındaki ilişki incelenir. Stuart Brown'ın oyun üzerine çalışmaları ve Peter Gray'in serbest oyunun gelişimdeki rolüne ilişkin değerlendirmeleri, çocukların kendi kurallarını belirleyebildikleri oyunların önemini tartışır. Ancak bu genel bulgular, doğrudan saklambaçta 20 yerine 50'ye kadar saymanın daha yararlı olduğunu kanıtlamaz.

Bana kalırsa oyunun asıl değeri, çocuğa kuralları deneyimleyebileceği, hata yapabileceği ve başkalarıyla birlikte çözüm üretebileceği bir ortam sağlamasıdır.

5. Saklambaçta Strateji mi, Empati mi Daha Önemli?

Saklambaç üzerine konuşurken bazen oyunu kazanma ve en iyi saklanma yöntemi üzerinden değerlendiriyoruz. Bazen de arkadaşların birlikte eğlenmesi, kimsenin dışarıda kalmaması ve herkesin oyuna katılabilmesi üzerinde duruyoruz.

Aslında bu iki yaklaşım birbirinin karşıtı değildir.

Stratejik düşünen bir oyuncu, ebenin nereden başlayacağını tahmin edebilir. Daha önce aranan yerleri hatırlayarak farklı bir konuma geçebilir veya kendisini daha az görünür kılacak bir alan seçebilir.

Empati odaklı düşünen bir oyuncu ise oyunun diğer katılımcılar açısından nasıl geçtiğine dikkat edebilir. Örneğin en küçük çocuğun sürekli bulunması, bir oyuncunun uzun süre oyuna katılamaması veya kurallar yüzünden tartışma çıkması gibi durumları fark edebilir.

Bu noktada kadınların genellikle empatiye, erkeklerin ise stratejiye daha yatkın olduğu biçimindeki yaygın kalıplara dikkat etmek gerekir. Böyle bir ayrımı bütün bireylere uygulamak doğru değildir. Stratejik düşünme, iş birliği ve duyguları anlama becerileri cinsiyetten bağımsız olarak farklı kişilerde farklı düzeylerde görülebilir.

Üstelik aynı kişi bir durumda kazanmayı önemserken başka bir durumda arkadaşlarının eğlenmesini öncelik haline getirebilir.

Saklambaç bu açıdan küçük bir sosyal laboratuvar gibidir. Bazı oyuncular kazanmak için farklı yöntemler geliştirirken bazıları oyunun devam etmesini sağlamak için kuralları hatırlatır. Bir başka oyuncu ise tartışan arkadaşları uzlaştırabilir.

Bence iyi bir saklambaç oyununun başarısını yalnızca kimin kazandığıyla ölçmek eksik kalır. Oyuncuların kendilerini güvende hissetmesi, oyuna katılabilmesi ve sonunda yeniden oynamak istemesi de en az kazanmak kadar önemlidir.

Peki sizce bir saklambaç oyununda en iyi oyuncu, hiç bulunmayan kişi midir, yoksa herkesin eğlenmesini sağlayan kişi mi?

6. Türk Kültüründe Saklambaç ve Kuşaklar Arasındaki Bağ

Türkiye'de saklambaç, birçok kişinin mahalle oyunları ve çocukluk anılarıyla ilişkilendirdiği oyunlardan biridir. Elbette herkesin çocukluğu aynı değildir. Kimi apartman bahçelerinde, kimi köy meydanlarında, kimi okul bahçelerinde, kimi de evinin içinde saklambaç oynamıştır.

Oyunun kuralları da bu farklı ortamlara göre değişebilir. Bazı gruplar yalnızca ebenin diğer oyuncuları bulmasını yeterli görürken bazıları belirli bir noktaya ulaşmayı, sobelemeyi veya yakalanmadan kurtulmayı oyunun temel parçası olarak kabul eder.

Türkiye'de duyulan “Önüm, arkam, sağım, solum, sobe!” ifadesi, oyunun sözlü kültürle ilişkisini gösteren güzel bir örnektir. Bu tür kalıplar, çocukların kuralları birbirlerine aktarırken kullandıkları pratik araçlardır.

Bir çocuk oyunun bütün ayrıntılarını yazılı bir kaynaktan öğrenmek zorunda değildir. Çoğu zaman arkadaşlarından öğrenir, bir anlaşmazlık çıktığında kendi grubunun kuralını savunur ve yeni bir çevreye girdiğinde farklı uygulamalarla karşılaşır.

Bu açıdan saklambaç yalnızca fiziksel bir oyun değil, aynı zamanda kültürel aktarımın da bir parçasıdır.

Örneğin bir mahallede ebe 30'a kadar sayarken başka bir mahallede 50'ye kadar sayılması, taraflardan birinin mutlaka yanlış olduğu anlamına gelmez. Bu farklılık, yerel oyun kültürünün doğal bir sonucu olabilir.

Kuşaklar arasındaki farklar da burada ortaya çıkar. Anne babalar çocukluklarında oynadıkları saklambacı anlatırken çocuklar kendi oyun deneyimlerini farklı mekânlar ve teknolojiler üzerinden tarif edebilir.

Yine de geçmişi romantikleştirirken dikkatli olmak gerekir. Eski mahalle hayatının her zaman daha güvenli, daha özgür veya daha sosyal olduğunu varsayamayız. Her dönemin avantajları ve sorunları vardır.

Önemli olan, çocukların güvenli alanlarda bir araya gelebilmesi ve ortak oyun kültürünü yaşatacak fırsatlara sahip olmasıdır.

7. Dijital Çağda Saklambaç: Geleneksel Oyunlar Kayboluyor mu?

Akıllı telefonlar, bilgisayar oyunları ve çevrim içi platformlar çocukların boş zamanlarını değerlendirme biçimlerini değiştirdi. Bu değişimin saklambaç gibi fiziksel oyunları nasıl etkilediği ise yalnızca ekran başında geçirilen süreye bakılarak açıklanamaz.

Çocukların oyun alışkanlıkları; yaşadıkları çevre, okul programı, aile tercihleri, güvenli oyun alanlarının bulunması ve arkadaşlarıyla bir araya gelme imkânı gibi birçok faktörden etkilenir.

Bir çocuğun saklambaç oynamaması mutlaka teknoloji bağımlısı olduğu anlamına gelmez. Benzer biçimde, düzenli olarak dışarıda oyun oynayan bir çocuğun dijital araçlardan tamamen uzak olması da gerekmez.

Asıl mesele, farklı etkinlikler arasında denge kurulabilmesidir.

Geleneksel saklambaç, oyuncuların aynı fiziksel ortamda bulunmasını ve çevreyle doğrudan etkileşim kurmasını gerektirir. Dijital oyunlarsa farklı insanlarla iletişim kurma, uzaktan birlikte hareket etme ve çeşitli sanal ortamları keşfetme fırsatları sunabilir.

Gelecekte bu iki yaklaşımın bir araya gelmesi de mümkündür. Örneğin artırılmış gerçeklik teknolojileriyle belirli alanlara sanal ipuçları yerleştirilen, ancak oyuncuların fiziksel olarak hareket ettiği saklambaç benzeri oyunlar tasarlanabilir.

Böyle bir oyunda ebe yalnızca gözlem yapmaz; oyuncuların bulunduğu alanı değerlendiren dijital araçlardan da yararlanabilir. Bununla birlikte teknoloji kullanımının güvenlik, kişisel veri ve fiziksel çevre farkındalığı gibi konularda yeni sorunlar doğurabileceği unutulmamalıdır.

Özellikle çocukların konum bilgilerinin paylaşılması, tanımadıkları kişilerle iletişim kurması veya güvenli olmayan alanlara yönlendirilmesi engellenmelidir.

Bence gelecekte önemli olan geleneksel oyunlarla dijital oyunlar arasında bir kazanan belirlemek değil, çocukların farklı deneyimlerden yararlanmasını sağlamaktır. Saklambaç, teknoloji olmadan da eğlenceli olabilir; teknolojiyle desteklendiğinde ise farklı bir oyun deneyimine dönüşebilir.

8. Saklambaçta Güvenlik, Adalet ve Oyuna Katılım

Saklambaç basit bir oyun olsa da özellikle açık alanlarda bazı güvenlik kurallarının belirlenmesi gerekir.

Öncelikle oyun alanı önceden belirlenmelidir. Trafiğe açık yollar, inşaat alanları, derin su bulunan bölgeler, kilitlenebilecek odalar ve tehlikeli yükseklikler saklanma alanı olarak kullanılmamalıdır.

Çocukların dolap, sandık veya havasız ve içeriden açılamayan bölmeler gibi yerlere saklanmasına izin verilmemelidir. Pencerelerden, balkonlardan ve çatılardan uzak durulmalı; oyuncuların birbirlerini itmesine veya tehlikeli biçimde hareket etmesine engel olunmalıdır.

İkinci konu adalettir. Ebe her turda aynı kişiyi seçiyorsa veya bazı oyuncuların kuralları kendi lehlerine değiştirmesine izin veriliyorsa oyunun eğlencesi azalabilir.
 
Üst